home
over ons
Links
donateurs
contact
______________________________________________________________________________________________________

        et Wapen van Schooten is ghelyck Heemskerck een Silveren klimmende Leeuw met roode tongh en klaauwen, in een lasuren veldt, gequartileert met Zaanden (eertyds een oudt geslachte in Hollandt), voerende een roode kruys In een Silveren
 veldt; hier placht by oudts een spreeckwoordt te zijn:  Heemskerck en Zaanen
 maeken Schooten te samen.
De hierboven aangeduide spreuk en daarbij de afbeelding van de wapens van
 Heemskerk, Zaanen en Schoten kan men aantreffen boven de schouw van het Huis
 te Zaanen.

Het wapen van Schoten is boven die schouw op ongebruikelijke wijze afgebeeld.
Het is niet duidelijk waarop de spreuk betrekking heeft. Het dorp Schoten is stellig niet ontstaan uit
 Heemskerk en Zaanen. De naam Schoten komt  reeds voor in de 9e eeuw (onder de naam Scota), Heemskerk
 daarentegen wordt in de kerkregisters van Utrecht voor
 het eerst genoemd in het jaar 1063. En over Zaanen als
 heerlijkheid wordt pas in 1225 gesproken.
De spreuk zou dus van toepassing kunnen zijn op het
 adellijk geslacht van Schoten als oudste vermeld: in
 1163 wordt reeds een Dirk van Schoten als schild-
 knaap genoemd. Pas daarna komen wij een Heemskerk
 tegen: Gerard van Heemskerk, in 1246 baljuw van
Kennemerland: terwijl eerst in het midden van de
 dertiende eeuw een heer van Zaanen wordt  genoemd.
Een officiële beschrijving van het wapen luidt als volgt:
het linker boven en het rechter onderkwartier bevatten het rode kruis van Zaanen op een zilveren veld.
 Het rechter  boven en het  linker onderkwartier  bevatten de leeuw van Heemskerk,  zijnde een getongde
 en genagelde leeuw van zilver op een blauw veld. Hierbij zijn de leeuwen naar elkaar toegewend.
Het geslacht Van Schoten voerde een zilveren leeuw op een blauw veld als wapen. Gerrit van Schoten werd in
 1509, heer van Zaanen. Zaanen voerde een rood kruis op en zilveren veld als wapen.Het is mogelijk dat Gerrit
 of later zijn zoon het wapen van Zaanen gekoppeld heeft met hun familiewapen, en zo het huidige wapen van
 Schoten is ontstaan.
 Het gebeurde wel eens dat het wapen anders werd weergegeven. Hierbij werd de onderste leeuw in spiegel-
 beeld afgebeeld. De politie van Schoten had zo’n wapen op hun pet. Ook op het vaandel van het Schotens  Gem. koor stond de onderste leeuw in Spiegelbeeld afgebeeld.
Nu na 75 jaar na de annexatie zien we soms  nog deze aparte afbeelding. Op vrijdag 15 maart 2002 stond op
 het internet  een verklaring over het wapen van Schoten, ook hier liep de linker leeuw het wapen uit.

Ralph Hartemink die de site uitvoert gaf als verklaring: ík heb mijn bronnen er nog eens
 nageslagen; de Koffie Hag albums geven hetzelfde wapen als ik op de site heb staan.
 Deze tekeningen zijn overgenomen van het register in Den Haag. En ook voldoet het
 daarmee aan de beschrijving. Echter, in het overzicht van Nederlandse Gemeentewapens
 van d'Ablaing  van Giesenburg, ook volgens het officiële register, staat het wapen wel met een ongewende Leeuw.




De zaak werd ingewikkelder toen ik een bericht kreeg van Willem van Zon, secretaris van  NGV-afd Heraldiek.
De leeuw is van het wapen van Heemskerk dat hierin is opgenomen: 'Van lazuur beladen met een klimmende
 leeuw van zilver. Deze is net een klimmende leeuw van zilver.' Deze is  altijd  naar  links  gericht. Bedenk dat de ridder het schild aan de linkerarm draagt en de lans of zwaard  in de rechter hand. De (held-haftige) leeuw is natuurlijk naar voren dus links gericht.
 Dit veranderd i.h.a. niets als het wapen gekwartierd is, en er dus twee leeuwen zijn. Juist uw onderste leeuw is de uitzondering die we heraldiek omgewend noemen, en als we de strijdende ridder in gedachten nemen, dus achter-waarts gericht, ofwel deze leeuw slaat op de vlucht.
Kortom met uw weergave, maar de in uw ogen 'foute
 'voorstelling is m.i. de juiste voorstelling van het wapen van
 Schoten.
Mogelijk ben ik niet de enige die met dit probleem
 worstelt. Van W. Vellinga ontving ik een kopie van de verklaring van het Departement van Justitie.
 Mogelijk speelde in 1916 ook het probleem  wat is de juiste afbeelding van het wapen van Schoten.
 Door deze verklaring is de juistheid aangegeven van het wapen.
Het wapen is nog te zien: op de gevel van het oude raadhuis van Schoten aan de Rijksstraatweg (naast de
 Liduina –Adelbertus-kerk). In kleur is het te zien op de gevels van de Schoter Scholen-gemeenschap één aan
 de Sportweg en één aan de Planetenlaan. In die zelfde school zien we een glas in loodraam, met het wapen.
 Rondom staat de tekst  "Gemeente Schoten". Het is afkomstig uit de school in de Overtonstraat. Het is in
 1920 geplaatst in de 'lagere school A'. In 1988 is dit raam, door de heer Idding, (hoofd van de toenmalige
 Jeroen-Mavo) geschonken aan de Schoter Scholengemeenschap. Het is nu te zien in de hal van die school,
 geplaatst in een eiken omlijsting met verlichting, zodat het wapen er duidelijk uitspringt. In 2006 zien we ook
 het wapen in de hal van de appartementen van het complex Schoterpoort nabij het Deltftplein. In het kerkje
 van Spaarndam is het wapen van Schoten ook te bewonderen. De glazenier had echter het wapen verkeerd in
 gezet zodat het wapen in spiegelbeeld te zien is.
 
   Hendrik Soeteman, Saenlantsche Arcadia, 1702, blz. 14
 Bron: Verdwenen maar niet vergeten, deel.1
             Theo Kooijman
             Zeven heerlijkheden
              Uit de geschiedenis van Oud-Schoten
              Onder redaktie van Dr. TJ. W. R. De Haan
                                      -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Het wapen van Schoten
Wapens en tekst in Huis te Zaanen
1
Wapen uit het album van Koffie Hag
Een kpie van het document uit 1916
1.
sluiten